در بین همه‌ی برنامه‌های تور سریلانکا، عجیب است که یکی از موردعلاقه‌ترین‌ها برای گروه‌هایم، نه یک معبد باستانی است و نه یک صخره‌ی تاریخی؛ بلکه چند ساعت ساده در یک روستای کوچک کنار دامبولاست، جایی که به آن «تور دهکده» یا با اسم گردشگری‌اش «ویلیج سافاری» می‌گویند. شاید چون بعد از چند روز پیاپی دیدن قصر و قلعه و معبد، همراهانم بیشتر از هر چیزی دلشان یک بعدازظهر آرام و واقعی می‌خواهد؛ و این‌جا دقیقاً همان را می‌دهد.
شروع سفر با یک توک‌توک
برنامه معمولاً با یک توک‌توک شروع می‌شود که گروه را از هتل به نقطه‌ی شروع تور، در حاشیه‌ی روستا، می‌برد. یک راهنمای محلی به استقبالمان می‌آید، معمولاً با یک حوله‌ی خنک و معطر برای تازه‌کردن صورت و یک لیوان آب‌میوه‌ی طبیعی یا چای گیاهی محلی؛ رسمی ساده که بلافاصله حس واقعی مهمان‌نوازی سریلانکایی را منتقل می‌کند.
گاری‌ای که زمانی نماد طبقه‌ی اجتماعی بود
بعد از یک پیاده‌روی کوتاه از میان کوره‌راه‌های روستا، نوبت به بخشی می‌رسد که همه منتظرش هستند: سوار شدن روی گاری سنتی گاوی. چیزی که کمتر کسی می‌داند این است که این گاری‌ها، پیش از ورود جاده و خودرو به سریلانکا، نه‌فقط وسیله‌ی حمل‌ونقل، بلکه نشانه‌ی طبقه‌ی اجتماعی هم بودند. نوعی به‌نام «تیریکاله»، یک‌نفره و سبک، مخصوص مسابقه و متعلق به اشراف بود؛ نوع دیگری به‌نام «باکی کاراثه»، با یک فضای گودِ راحت برای نشستن، مخصوص رئیس‌های ده و بزرگان محلی بود. گاری‌های بزرگ‌تر هم برای حمل کالا، از چوب و غله تا نفت چراغ، در کاروان‌هایی دورهم حرکت می‌کردند تا در برابر دزدها امن‌تر باشند.
حتی در باور بودایی هم ردی از این گاری‌ها هست: ضرب‌المثلی قدیمی کارما را به «چرخ گاری که دنبال ردپای گاو می‌رود» تشبیه می‌کند. امروز که دیگر جاده و موتور همه‌جا را گرفته، این گاری‌ها تقریباً از زندگی روزمره‌ی سریلانکایی‌ها محو شده‌اند و تنها در جاهایی مثل همین دهکده‌ی دامبولا، به‌شکل یک تجربه‌ی گردشگری، زنده مانده‌اند. مسیر سواری از میان مزارع برنج و باغچه‌های سبزی رد می‌شود؛ و معمولاً راننده اجازه می‌دهد یکی از همراهان، حداقل چند دقیقه، خودش افسار را دست بگیرد و گاری را هدایت کند.
دریاچه‌ای که شاید خودش هم یک اثر باستانی باشد
مسیر گاری معمولاً به کنار یک دریاچه‌ی آرام ختم می‌شود؛ اما نکته‌ای که خیلی از گردشگرها نمی‌دانند این است که این دریاچه‌ها اغلب دریاچه‌ی طبیعی نیستند، بلکه «تانک» هستند، یعنی مخازن آب مصنوعی که پادشاهان باستانی سریلانکا، بیش از دو هزار سال پیش، برای آبیاری زمین‌های کشاورزی در فصل خشک ساختند. سریلانکا یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های آبیاری باستانی جهان را داشته، شبکه‌ای از هزاران مخزن به‌هم‌پیوسته که هنوز هم بسیاری از آن‌ها، بعد از این‌همه قرن، در حال استفاده‌اند. یعنی وقتی روی همین آب آرام قایق‌سواری می‌کنید، احتمالاً روی زیرساختی نشسته‌اید که قدمتش به‌اندازه‌ی خود معبد دامبولاست.
کاتاماران؛ قایقی با اسمی تامیلی
قایقی که روی همین دریاچه سوارش می‌شوید، کاتاماران نام دارد؛ کلمه‌ای که ریشه‌اش از واژه‌ی تامیلی «کاتوماراما» می‌آید، یعنی «چوب‌های بسته‌شده». ساخت سنتی‌اش هم دقیقاً همین است: چند تنه‌ی چوب سبک، معمولاً پنج تا، با طنابی از الیاف نارگیل به هم بسته می‌شوند تا قایقی به طول شش تا هشت متر ساخته شود. این طراحی ساده و بادوام، قرن‌ها پیش از این‌که وارد زبان انگلیسی شود و امروز به قایق‌های دوبدنه‌ی مدرن اطلاق شود، در سواحل و آب‌های داخلی سریلانکا و جنوب هند استفاده می‌شده.
مزرعه، آشپزی، و ناهاری که خودتان کمک می‌کنید بسازید
بعد از قایق‌سواری، نوبت به بازدید از یک «چنا»، یعنی نوعی کشاورزی سنتی چرخشی سریلانکایی، می‌رسد؛ روشی که در آن کشاورزان هر چند سال، زمین را عوض می‌کنند تا خاک فرصت بازسازی داشته باشد. راهنمای محلی معمولاً درباره‌ی محصولاتی مثل ذرت، کدو، و لوبیا که در همین زمین‌ها کاشته می‌شود توضیح می‌دهد. در ادامه، به یک خانه‌ی روستایی واقعی می‌رویم، جایی که یک نمایش زنده‌ی آشپزی سنتی سریلانکایی برگزار می‌شود؛ از رنده‌کردن نارگیل با ابزار سنتی گرفته تا آماده‌کردن کاری روی اجاق هیزمی. ناهار هم دقیقاً از همین مواد، تازه و در همان‌جا، سرو می‌شود؛ برنج، چند نوع کاری سبزیجات، و سامبال نارگیل، سرو‌شده روی برگ موز به‌جای بشقاب.
چرا این تجربه را «سافاری» می‌نامند؟
اسم «ویلیج سافاری» ممکن است در نگاه اول عجیب باشد، چون هیچ حیوان وحشی‌ای در کار نیست؛ اما این اسم بیشتر اشاره به حس ماجراجویی و اکتشافی دارد که کل تجربه، از گاری تا قایق تا پیاده‌روی در کوره‌راه‌ها، منتقل می‌کند. برخلاف بازدید از یک بنای تاریخی که فقط تماشا می‌کنید، این‌جا در تمام مراحل، خودتان بخشی از تجربه‌اید؛ افسار گاری دست شماست، پارو دست شماست، و دستتان به خمیر ناهار هم آلوده می‌شود.
نکات عملی
این تجربه معمولاً بین دو تا سه ساعت طول می‌کشد و برای خانواده‌ها و بچه‌ها هم کاملاً مناسب است. لباس راحت و کفش بسته پیشنهاد می‌شود، چون بخشی از مسیر روی زمین خاکی و گاهی گِلی است. اگر حساسیت غذایی دارید، حتماً از قبل به راهنما بگویید تا در آشپزی سنتی رعایت شود.
در تور سریلانکا سهیل تقوی
تور دهکده‌ی دامبولا، یکی از همان لحظاتی است که در تور گروهی سریلانکا هر سال می‌بینم چطور یک برنامه‌ی به‌ظاهر ساده، عمیق‌ترین خاطرات سفر را می‌سازد؛ کنار همه‌ی معابد و صخره‌های تاریخی که در این سفر می‌بینیم.
09126845389
برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی تور سریلانکا و تاریخ دوره‌ی بعدی، می‌توانید از طریق همین شماره در واتساپ یا تلگرام پیام بدهید.